Нойроо гээчихээд

Гунигтай тийм нэг шөнөөр өөртөөн зориулж бичсэн
Гуниг л үнэртэх ёстой энэ хэдхэн мөрүүд минь
Гав ганцаараа хэн нэгнийг үгүйлэн суухдаа бичсэн
Ганцаардал л тэмтрэгдэх учиртай энэ хэдхэн мөрүүд минь

Харанхуйн дээвэрт сар байна од байна салхи байна
Хаа нэгтэй тэгэхээр гунигт сэтгэл гиюүрч л таараа
Харанхуйн ёроолд навч байна өвс байна ус байна
Хаа нэгтэй тэгэхээр ганцаардсан сэтгэл ганихарч л таараа

Унтаад сэрэхэд сар байхгүй од байхгүй гэвч салхи нь хэвээрээ
Уншаад л үзэхэд өчигдрийн гуниг яг хуучнаараа
Гунигтай тийм нэг шөнөөр өөртөөн зориулж бичсэн
Гуниг л үнэртэх ёстой энэ хэдхэн мөрүүд минь

Фармеус цаг хугацааг өөрчилсөн нь /Хоёрдугаар хэсэг/

Хаан модны хөндийн оршин суугчид хүрээгээ тэлсээр хүмүүсийн чадвар, мэдрэмж цаг өнгөрөх тусам нэмэгдсээр байв. Усанд гарамгай сэлдэг хэсэг хүмүүсийг ДАЛАЙН ГҮНИЙ ГОО САЙХАНД ДУРЛАГЧИД гэх ба тэд хөлийнхөө оронд гоёмсог сэлүүртэй болцгоов. Явахыг үл хүснэ. Харин салхи зүсэн дүүлдэг хүмүүсийг САНСАР ОГТОРГУЙН ГОО САЙХАНД ДУРЛАГЧИД гэх ба тэдний нуруунд маш гоёмсог жигүүр бий болов. Сэлэхийг үл хүснэ. Хаан модны хөндийн хүмүүс үлгэрийн орны шидэт иргэд мэт төрөл бүрийн чадвартай, өөр өөрийн хүсэл мөрөөдлөө бодит болтол нь хөгжүүлсэн байв. Үүнийг нь тэдний сэтгэл болон бие эрхтнээ төгс удирдаж чаддаг болсонтой нь холбон тайлбарлаж болно. Тиймээс энд итгэхийн аргагүй гайхамшиг гэж үгүй болов. Хүний оюун ухаан хүчин мөхөстөх зүйл гэж энд нэгээхэн ч үгүй ажээ. Цагаан хувцастнууд нэмэгдэхийн хэрээр тэндхийн амьдрал улам ч сонирхолтой болж байсан хэдий ч нэг л хүнд, тодруулбал Фармеуст энэ бүхэн таалагдахгүй байлаа. Учир юунд вэ гэвэл энд ирэгчдийн тоо ихсэхийн хэрээр бүх моддын хаан аварга цагаан царс тэднийг даахаа байж, цагаан царсны шидэт цагаан жимс дуусах үед өөрийнх нь бүтээсэн мөнхийн хот мөхөхөд хүрэх вий гэж тэр айж байв. Ингээд амар амгалангийн орны хаанд айдас бий болов. Харин бусад мэдрэгчид усандаа тэнгэртээ газартаа уянгалаг аялгуугаа сонссон хэвээр хайрлан дурлалцаад л тайвшралдаа гүн шигдсээр байлаа.

Соёл иргэншилт нийгмээс хар хувцастнууд нэмэгдэж ирсээр л байлаа. Тэдний ярих зүйлс улам ч аймшигтай болж, тэдний ярианаас Фармеус ургамал амьтны аймаг мөхсөн тухай олж мэдэв. Тэгэхээр хүн төрлөхтний мөхөл ч бас ойрхон байж таарах нь. Тэнгисийн гоо сайханд дурлагчид хаан модны үндэс тэнгисийн гүнд байдаг бөгөөд аварга том үндэсийг тойрон шидэт ногоон булаг тэнгисийн ёроолоос шүүрэн гардаг боловч сүүлийн үед тэндээс шүүрэх булаг багасаж ширгэж байгаа тухай олж мэдсэнээ Фармеуст хэлэв. Харин тэнгэр огторгуйн гоо сайханд дурлагсад удахгүй маш халуун болохыг анхааруулав. Фармеус ахиад л гунигтай болчихов. Уг нь тэрээр энэ гуниг гээчээс л зугатаж ийм нэгэн үлгэрийн мэт амар амгалангийн орныг бүтээсэнсэн. Тэр эргэн ирсэн өөрийн гунигаа цэнхэр нүдэн амрагтаа харуулахыг хүсээгүй тул цагаан царсны оройд тамхи татан суугаад улааран байгаа тэнгэрийн хаяаг удтал ширтэн суув.

Нар маш удаанаар мандсаар л байлаа. Маш удаанаар мандсан шигээ хурц наран аажмаар улам ч халуунаар төөнөж уур амьсгал бүгчим хэцүү болж эхлэв. Хүмүүсийг залхаасан энэ тэсвэрлэшгүй халуун нь шөнийн жаргалаас ч он удаан үргэлжлэх мэт тэдэнд санагдаж байлаа. Тэнгисийн гоо сайханд дурлагчид хийгээд тэнгэр огторгуйн гоо сайханд дурлагчидаас бусад нь бүгд хаан модны сүүдэр бараадан нозооров. Тэгээд ИХ НОЙРСОЛТ гэж нэрлэсэн тийм цаг хугацаа үргэлжилэв. Хэт мэдрэмжтэй эдгээр хүмүүст нарны халуун нь эгээ л тамын халуун тогоо мэт. Хүмүүс халуунд дасан зохицох гэж хичнээн ч хичээсэн болж өгсөнгүй, ямар ч үр дүн гарсангүй. Тэдэнд ердөө шөнийн сэрүүнийг хүлээн унтах л үлдлээ. ИХ НОЙРСОЛТ...

Хэдэн минут, хэдэн цаг, хэдэн сар, хэдэн жил энэ мэтчилэн өнгөрснийг хэн ч бодож олж чадсангүй. Анх тэднийг ирэхэд цав цагаан навчис нисэлдэж шөнийн сарны туяанд үргэлж л гэрэлт цох мэт анивчин байдаг өнөөх цагаан навчис эхнээсээ шаралж эхэллээ. Бүгд Фармеусыг ямар нэгэн арга бодож олох ёстой хүн гэж өөр хоорондоо ярилцах боловч тулган шаардсан хатуу үг цагаан сэтгэлтнүүдээс гарсангүй. Энэ үеүдэд цэнхэр нүдэн бүсгүй маш ихээр ганцаардаж эхлэв. Ганцаардана гэдэг нь энд байж болшгүй зүйл байлаа...

Ийм хэцүү үед ч гэсэн өнөөх хар хувцастнуудын цуваа тасрахгүй байсан бөгөөд хамгийн хачирхалтай нь хар хувцастнууд нартай гайхалтай зохицож байсан төдийгүй урд ирж байснаасаа арай л дээр сэтгэл зүйтэй болцгоожээ. Дээр нь нүднийх нь хар сүүдэр ч бага багаар арилж байгааг Фармеус ажиглав. Фармеус хөлсөө арчин байж тэднээс нартай яаж ийнхүү зохицон байгаа нууцыг нь ахин дахин асуух авч тэдний хариулт нэгэн хэвийн байлаа: Бидний хувьд нар амьдралыг тэтгэгч, бид нарнаас эрч хүч олж авдаг, нар бол ертөнцийг мөн биднийг гийгүүлэгч, нарны л хүчээр бүх дэлхий оршин тогтнодог... Харин Фармеус тэдэнд цөөрч байгаа жимснээсээ харамлалгүй өгсний дараа тэд нарны хүчийг хэд дахин илүү мэдэрч тэсэхийн аргагүйд хүрч зарим нэг нь далайн усанд живж үхэхийг илүүд үзэж эхлэв. Мөнхийн амар амгалангийн оронд ҮХЭЛ гээч хүч нартай хамт ирлээ. Энэ явдлын дараа Фармеус нар ахин жаргатал хар хувцастнуудад жимс өгөхгүйгээр шийдэв.

Нар жаргахыг хүлээн буй хар хувцастнууд далайн эргийн хадан цохион дэргэд амьдарцгаах болж зөвхөн тэр л зүгээс хүмүүсийн инээлдэх дуу, хадан цуурайтай хамт сонсогдож эхэллээ. Мөн тэд гайхмаар хурдан хөдөлнө. Зарим хөдөлгөнийг нь харах мэдрэхүй нь гайхалтай хөгжсөн Фармеус ч олж харж үл чадна. Тэд далайн усанд сэрүүцэн сэлэхдээ загаснаас ч шалмаг, хөөцөлдөн гүйх нь зээрээс ч хурдан ажээ. Нар тэдний бүх аз жаргал, амар тайвныг мөн шидэт цагаан жимсийг нь үгүй хийж байв. Хэсэг хугацааны дараа бүх моддын хаан аварга цагаан царс ширхэг ч жимсгүй ширхэг ч навчгүй боллоо. Нарны хурц гэрэлд шар навчис гялтганан нисэлдэх нь тэнгэрээр нэг нарны хэлтэрхий байх мэт улам ч хэцүү санагдана.

Гэнэт нэг эмэгтэй маш муухай ориллоо. Амар тайвныг олсноос хойш ийм түгшүүртэй хоолой сонсолгүй удсан цагаан сэтгэлтнүүд бүгд айж цочив. Фармеус тэр эмэгтэй дээр очин учирыг асуувал. Надад өнөөх гайхамшигт аялгуу сонсогдохоо байчихлаа. Би сонсох мэдрэмжээ алдаж эхэллээ. Надад жимс өгөөч гэж уйлж орилж эхлэв. Харин Фармеус түүнд тамхи асааж өгөөд тайвшрахыг хүсэв. Тэр эмэгтэй сүнсгүй цогцос болтлоо уйлан уйлсаар байсан бөгөөд түүнийг мэддэг хэсэг хүмүүс цогцсыг нь газарт булав. Тэнгэрийн орны иргэд айдаст автлаа. Тэгээд урьдынх шиг хайрлан дурлалцах хүсэлгүй болов. Одоо тэд өнөөх эмэгтэй шиг хэзээ булуулах бол хэмээн цагаа хүлээн их нозоорол дунд зовлонт биеэ чагнасаар хаан модны ёроолд амьд үхдэл мэт орших болов.

Фармеус хаан царсны оройд суун өөрийн бий болгосон амар амгалангын орныг айдас дүүрэн нүдээр ширтэн сууна. Урд өмнө нь инээд баясал, аз жаргал, хайр дурлалын хот байсан мөнхийн хот нь одоо тийм байхаа больжээ. Тэнгисийн гоо сайхан хийгээд сансар огторгуйн гоо сайханд дурлагчид бүр үзэгдэхээ ч байв. Магадгүй тэд аль хэдийн үгүй болсон ч байж мэднэ. Фармеуст л гэхэд дурлалт цэнхэр нүдэн бүсгүйнх нь дуу хоолой сахиусан тэнгэрийнх мэт тийм сайхан сонсогдохоо больжээ. Нар гарснаас хойш өнөөх хар үүл арилсан нь хар хувцастнуудын цуваа эргэсэнтэй холбоотой байжээ. Эцэст нь Фармеус энд хэр их хугацааг өнгөрүүлснээ бодож үзэв.
Тэд энд нар жаргаж байхад цугласан. Тэгээд нар жаргахтай зэрэгцэн зүүд мэт амар тайван амьдрал эхэлсэн. Нар жаргаж шөнө болсноос хойш анх удаа нар мандсан нь энэ.
Гайхалтай.
Бид энд ердөө нэг л шөнийг өнгөрүүлжээ.
Гэтэл ямар урт удаан жаргал цэнгэл, амар тайвныг амталсан билээ.
Би цаг хугацааг ингэж удаашруулсан юм чинь буцаагаад хурдлуулж чадах болов уу?
Гэтэл би үүн шиг шидэт хаан мод, шидэт цагаан жимс хаанаас ахиж олох вэ?

Хамгийн сүүлийн хар хувцаст хүн ирснээс хойш Фармеус ер бусын мэдрэмжээ алдаж эхэллээ. Тэр урьдынх шигээ харж чадахгүй болж нүдний цэгээн сүүдэр нь унтарч эхлэв. Унтраад ч зогсохгүй түүний нүдэнд хар сүүдэр унаж хав хар нулимс үе үе урсах боллоо. Гэнэт л тэнгэрээс их дуу чимээ болон хэдэн зуун сансар огторгуйн гоо сайханд дурлагчид дүрвэн ирж хаан модны хөндийгөөр тойрон нисэлдэцгээв. Зарим нэгнийх нь бие шатаж байх бөгөөд сөнөсөн онгоц мэт хад мөргөн үхэтхийн унаж, эргэн тойрон амь тэмцэн нисэлдэх хүн сүрэгээр дүүрэв.

Хаан модны хөндийгөөр амь тэмцэн орилолдох тэсвэрлэхийн аргагүй дуу хоолой цуурайтан гэрэлт диваажингийн орон агшин зуур там болон хувирав. Үүнийг нь улам нотлох гэсэн мэт галт бороо асгалаа. Галт солирууд хаан модыг юу ч үгүй нүхэлж хаан мод аварга том галт бамбар мэт шатаж эхлэв. Бүх цагаан сэтгэлтнүүд үймж бужигнан хаан модны хөндий хаа сайгүй үхдлээр дүүрэв. Тэдний бүх мэдрэмжүүд айдастай зэрэгцэн үгүй боллоо. Далай урьдын адил усан дусал цацруулсан аварга хөдөлгөөн байхаа больж эвхрэн шуугихтай зэрэгцэн хэдэн мянган цогцосыг эрэг рүү чулуудав. Айж сандарсан хүмүүсийн дунд Фармеус цэнхэр нүдэт дурлалаа гар дээрээ өргөн уйлан гүйх ба бүсгүй аль эрт үхсэн боловч үснийх нь ширхэгүүд Фармеусаас зууран зууран амь тэмцэж байлаа. Фармеус өөрийн бүтээсэн амар тайвны оронг хар нулимс цэлэлзэх нүдээр эцсийн удаа тогтож харлаа.

Эргэн тойрон гал, утаа.

Хүмүүсийн нүдэнд айдас, нулимс.

Хаа сайгүй үхэл.

Галт солирууд эгц доош уналгүй амь тэмцэн зугатах хүмүүсийг нэг нэгээр нь хөөн шатааж байлаа.

Хаан модны оройг хэмх цохин аварга том галт солир Фармеусыг чиглэн ирэх үед тэрээр гар дээр нь амьсгал хураасан цэнхэр нүдэт тэнгэрийн дагинаа сүүлчийн удаа үнсэхээр тонгойлоо.

Эргэн тойрон түнэр харанхуй, анир чимээгүй болов…

Тэгээд тэр муухай орилон нүдээ нээлээ. Хөшигний завсраар хурц нар нүүрэн дээр нь тусжээ. Фармеус сая л бодит амьдралдаа сэрж буйгаа ойлгов. Гэвч хаан модны хөндийд аймшигтайгаар хиарсан цагаан сэтгэлт тэнгэрийн орны иргэдийн араас харууссаар байв. Тэд тэнд үргэлжлэн үхсээр байгаа ч юм билүү.

Аль нь чухам бодит орон зай байсан бэ?

Би энэ хоёр ертөнцийн алийг нь туйлаас хүсэн мөрөөдсөн бэ?

Ахиад бүхнийг шинээр эхлэх үү?

Тийшээ буцаж очих уу, эсвэл эндээ үүрд үлдэх үү?

Байгаль ширээн дээрх үдийн зоог

Энэ голын усанд загасан зууш амтат түрс хөвж
Эрэгт нь нууцалж зассан үүрэнд гурван ширхэг өндөг шаржээ
Шаналах хэрэггүй ээ шаналах хэрэггүй гэж амандаа үглэх
Шарсан нугас ширгэсэн нүд тасдуулсан жигүүр
Үхлээр амталсан үдийг зоог ходоодонд орж
Үдэш нь хар дарсан зүүдэнд ийнхүү шүлэглэв би

Шөнө /Одончимэгтээ зориулна/

Харанхуй...
Эзэнгүй...
Аниргүй...
Хар дарсан зүүднээс сэрнэ. Чи эзгүй

Санаашрал...
Гиюүрэл...
Ганцаардал...
Санасан сэтгэл нойргүй, ийм нэг шөнө.

Хөнжил байвч халхлах хэрэг үгүй
Хөлөрсөн бие, бүлээн уруул, чи минь үгүй
Гав ганцаар орон дээр өнгөрөөх ийм шөнүүд
Гал цогтой ийм л насанд минь даанч зохихгүй

Гэзэгний чинь үнэр, нүдний чинь талимаа
Гэмгүйхэн хэлэх бүдэг бадаг ганц хоёрхон үг
Удаан хүлээсэн сэтгэлийн минь орон зайг дүүргэж
Унтаад сэрэхэд чи минь дэргэд байдаг ч болоосой

Харанхуй, аниргүй, эзэнгүй...
Хар дарсан зүүднээс сэрнэ. Чи эзгүй
Чийгтэй энэ борооны дараах шөнийг ямархан гэх вэ?
Чиний минь уруул одоо нороо боловуу яагаа бол???

Одончимэгтээ зориулна

Тээр алсын ууланд нь манан сууж босно
Тэртээх амрагаа санахаар гуниг ирж буцна
Шар айрагны ширээн дээрх хөлчүү залуу үзэсгэлэнтэй ч
Шаналсан зүрхийг нь хайрлах хэд билээ? Ганцхан

Зүйл зүйлийн цэцэг хөндийгөөр нэг ургавчиг
Зүрхийг минь соронз мэт татсан нь хэд билээ? Ганцхан
Хонгор хонгор сэтгэл нь уярч дурлах нь олончиг
Хорвоод намайг л гэсэн нь хэд билээ? Ганцхан

Зол заяагаар учирсан заяа тавлингаас алсарч
Зол жаргалтай өдрүүд гуниг ганцаардлаар солигдоно
Урваач урваач гэх нь мянгантай тохиол гэхсэн
Уяхан хонгор минь надад даанч хэд билээ? Ганцхан

Тийм нэг аялгууг сонсоод тэр нэг шувууг ширтэхэд:

Гунисан сэтгэлээ цаасан дээр асгатал шувуу болчихоод

Тэвчээргүйг минь гайхан тэр чигээрээ

Сархийтэл жигүүрээн дэлгээд салхивчаар нисэж одлоо...

Тэгж л таарна...

Тэнгэрт нисэх шувуудыг удтал ширтдэгсэн

Тэд чинь бүгд миний гуниг байж шүү дээ

Унагасан үгсээ мартчихаад уйтгарлаж суухдаа бодсон нь

Даллан нисэх шувуудын далавчин дээр би юу бичлээ

Нулимс - Бороо

Ганихарсан сэтгэлээс алдуурсан дусалхан нулимс
Газарт шингэдэг. Тэгээд навч болж дэлгэрдэг.
Сар хэдэнтэй улирч намар болоход
Санааширсан сэтгэл салхи болоод тэнгэрт хөөрдөг
Даалгүй асгасан тэр их нулимс
Дараа нь над дээр асгарч би ахиад л гунидаг

09.06.25

Охиноо санана...
Ээжийгээ санана...
Эхнэрээ санана...
Он жилүүд
Зугаахан урагшилж
Намуухан өнгөрнө
Инээдийг санана...
Нулимсыг санана...
Тэврэлтийг санана...
Эргэх цаг яасан ч удаан,
Бүр яасан ч удаан

Өдөр ганцаараа...
Шөнө ганцаараа...
Өглөө ч бас ганцаараа...
Өөрчлөгдөхгүй нэг л өдрийг
Ахин дахин үднэ
Ахин дахин угтана
Салхинд сууна...
Сарыг ширтэнэ...
Тамхи татна...
Сар жилүүд ямар ч урт,
Бүр ямар ч урт

Мөрөөдлөөр дүүрэн өдрүүд нэг нэгээрээ одох шиг
Мөрөн дээрээс унах навчсын чимээ гунигтай
Хөлд гишгэгдэх навчис өнгөрсөн өдрүүд минь юм бол
Хөөр баяртай өдөр яасан ч цөөхөн байгаав дээ

Юунд, сэтгэл минь юунд ийн санаашраа вэ?
Ердөө л навчис, навчис л унаж байна
Унахын тоогоор ахиад л дэлгэрэх навчсыг нэг ажвал
Урдаас минь ирэх гунигт өдрүүд яасан ч их юм бэ дээ

...

Магадгүй би ирэхэд чинь байхгүй.
Мартагдсан амар амгалан минь гэтэл чи
Маргааш очно доо гээд хаа нэгтээ тайван.

Ээжийг сүү өргөхийг хараад бодсон шүлэг

Бүлээн сүүний мянган дуслаар газар тэнгэрийг ундаалсныг нь бодож
Бүсгүйн биед ганцхан дусал сүү тэнгэр эцэг унагасан юм
Гариг ертөнцийн хамгийн уяхан сэтгэл санамсаргүй эзнээ олж
Гандах навчис, халих шувууд араасаа гуниглах хүнтэй болсон юм

...

Далай, уул, үүлэн дунд
Даалгүй орхисон гунигийг минь
Дараа нь хэн нэгэн ирж авах л байх даа.

Аниргүйхэн аж төрөхийн учир

Намуун салхи талыг туулахдаа
Би явж байна гэж хашгирдаггүй
Навчис мөчирөө орхин хаа ч юм нисэхдээ
Би явж байна гэж орилдоггүй
Хээрийн бор өвс орчлонгоос тасрахдаа
Би явж байна гэж чаралдаггүй
Хэнд ч юу хэлэх хэрэггүйг
Би тэднээс олж мэдсэн

Бороонд нуугдаж уйлсан ч чулуу
Би гуниглаж байна гэж хэлдэггүй
Болор сар мянган оныг үдэвч
Би ганцаардаж байна гэж шивнэдэггүй
Бодол сэтгэлд минь гуниг ганцаардал
Мянгантай ирж мянгантай буцсаар
Богинохон амьдрал минь өнөөдөр дуусах байлаа ч
Би яг тэдэн шиг анир чимээгүй одох болно

Энгийн л нэг ...

Яг одоо нүдээ аниад л ойн цоорхойд цэцэг дэрлэн
Нар мандахыг хармаар байна
Яг одоо нүдээ аниад л голын усанд чулуу үсэргэн
Ээжийгээ аргал түүхийг хармаар байна
Яг одоо нүдээ аниад л сартай шөнө чамтай уулзаж
Санаашрал дээрээ санаашрал нэммээр байна
Яг одоо нүдээ аниад л ятгын эгшиг сонсож
Өлгийндөө цэцэг шиг дохиж зүүрмэглэмээр байна

Яг одоо нүдээ аниад л хусан төгөлд найганхан
Хүн шиг биш хус шиг салхиатай эрхэлмээр байна
Яг одоо нүдээ аниад л ертөнцийн эмжээр ширтэн
Далайн дунд дарвуулаа буулган хөвмөөр байна
Яг одоо нүдээ аниад л яруу найрагчдийг бүгдийг нь сэрээж
Үхлээс эхтэй үзээгүй бүхнээ яриулмаар байна
Яг одоо нүдээ аниад л ээжтэйгээ хамт зах руу алхсан
Эргэж хараагүй он жилүүдийн араас нулимстай нүдээр хамаг чадлаараа хашгиран хашгиран дуудмаар байна

Миний даяаршил

Чи англиар цэвэрхэн ярьж яг франц хүн шиг дурладаг
Чамд би атаархдаггүй
Би өөрөө өөртэйгөө ярьж өвгөн зөгий шиг цэцэг харж гунигладаг.

Чи индиан шиг архидаж мөхлөөс зугатан америк орныг зүүдэлдэг
Чамд би атаархдаггүй
Би сартай хундага тулгаж өвсний гоо сайхны тухай өөрөөсөө асуусаар үүр цайлгадаг.

Чи итали гутлаар чулуун зам товшилж турк нэхийтэй хөлөрдөг
Чамд би атаархдаггүй
Би нүцгэн хөлөөрөө цэцэгс гижигдэж дээлэн дотроо салхи тээж явдаг.

Чи бид хоёрын даяаршил өөр шүү!
Чамд би атаархдаггүй.

Фантази

Норсон далавчаа тайлчихаад
Эрвээхэй алхаж явах шиг
Чи дэргэдүүр өнгөрнө

Аль эрт алдсан жигүүрээ
Алхаан дундаас чинь би
Олж түүнэ

Хөлийн хээтэй далавч
Хөндүүрлэх бүрт
Чамайг үгүйлнэ

Өдөө гээж алхсаар
Өөртэй чинь ахиад
Таарах ч юм шиг

Норсон далавчаа тайлчихаад
Эрвээхэй алхаж явах шиг
Чи дэргэдүүр өнгөрнө

Аль эрт алдсан жигүүрээ
Алхаан дундаас чинь би
Олж түүнэ

Хөлийн хээтэй далавч
Хөндүүрлэх бүрт
Чамайг үгүйлнэ

Өдөө гээж алхсаар
Өөртэй чинь ахиад
Таарах ч юм шиг

Норсон далавчаа тайлчихаад
Эрвээхэй алхаж явах шиг
Чи дэргэдүүр өнгөрнө

Аль эрт алдсан жигүүрээ
Алхаан дундаас чинь би
Олж түүнэ

Хөлийн хээтэй далавч
Хөндүүрлэх бүрт
Чамайг үгүйлнэ

Өдөө гээж алхсаар
Өөртэй чинь ахиад
Таарах ч юм шиг

...

Нүдийг чинь санаад бичсэн шүлэг

Учирлах нь
Уйлах мэт амраг бүсгүйнхээ харцнаас
Уучлал эрэх минь
Юм юмнаас ичгүүртэй байдаг

Дотогшоо унагасан
Нулимс бүрийг нь тоссон ухаарал
Доголон нулимсны сорви үлдээн
Цээж самарддаг

Итгэх нь
Инээмсэглэх мэт амраг бүсгүйн минь харцнаас
Ирээдүй асгарах нь харин
Юу юунаас үнэтэй байдаг

Тэнгэр л ширтэх...

Амьтны хүрээлэнгийн торон дотроос би өөрийгөө олж харчихаад
Айсан ч үгүй цочсон ч үгүй
Тэвчээр багласан торон дотроос тэнгэр л ширтэх галгүй харц
Тэр ч нисэхгүй би ч нисэхгүй
Жигүүртэй жигүүргүй нэгэнт ялгаагүй хоёр харц огтолцох
Жихүүн тэнгэр хүсэл шиг нь хол

Фармеус цаг хугацааг өөрчилсөн нь /Нэгдүгээр хэсэг/

Хаа нэгтэй орших амгалангийн орон руу яаран
Хаалгаа ч хаалгүй орхиод гүйж гарах сайхан
Мөрөөдлийн шаргал хөлөгтөө суугаад үүлнээс үүл дамжин
Мөнхийн хайр эгшиглүүлэн дэмий тэнэх сайхан

Зүүдэн дунд чинь тэгээд захиа болон очиж
Зүүд мэт итгэмгүй энэ ертөнцийн тухай
Энд хэрхэн дурлаж хэрхэн хайрладаг тухай
Энхрийлж хайрлахаас бусад нь үнэгүй байдгийг ярихсан

Дэлхий хэмээх сөнөх дөхсөн гаригтай хамгийн ойрхон энэ гайхамшигт гаригийг уншигч авхай танд өнгөцхөн зураглан үзүүлбээс:
Зуун өнгийн солонго татсан хөв хөх тэнгэрт нь хөвөн цагаан үүлс цагариглан зургийн мэт үзэмжийг бүрдүүлсэн бөгөөд харсан бүхний сэтгэл хөдлөн сүрдмээр тийм үзэсгэлэнтэй.
Мянган зүйлийн гайхамшигт цэцэгс нойрмоглон найгаж, анхилуун үнэрт сэрүүн салхи эдгээр цэцэгсийг бүүвэйлэн шидэт нойронд автуулахын дээр гэрэлт бороо ганц нэгхэн дусагнах нь үзсэн бүхний сэтгэл уяран уяран хайралмаар тийм үзэсгэлэнтэй.
Түмэн зүйлийн од эрхэс анивчин дохиж, галт хийгээд гэрэлт солирууд урд хойгуур нисэлдэх авч үлэмж амгалан нэгэн зүйлийн диваажин мэт тийм үзэсгэлэнтэй агаад зөвхөн хүмүүн бидний мөрөөдөлд л оршин биелэж болохоор тийм гариг атал үнэхээр сансар огторгуйн уудмаа оршин байх ажээ.


Далайн цэцэгт хөвөөгөөр нь үүлэн шувууд амгалан нисэлдэж, уснаа загас жараахайд нь аюул үгүй гялтганан солбилдож, цэцэгт талаар нь зэрлэг адуу, зээр гөрөөс салхи мэт хурдлан давхих ба морьд нь өдөт жигүүртэй, зээр гөрөөс нь нулимс мэт тунгалаг сүрлэг сайхан эвэртэй ажээ. Энэ газарт нэгэн үзэсгэлэнт хөндий байх бөгөөд уг хөндийн төв дунд нь цагаан өнгөт үлэмж том царс мод тэнгэр багандан ургасныг энэ гаригийн сүр жавхаа болсон Хаан царс, хаан мод гэж нэрийднэ.
Бүх моддын хаан аварга том цагаан царс модны дор мянга мянган хүн цуглажээ. Үүл цоолон ургасан хаан модны мөчирөөс цав цагаан навчис ганц нэгээр хаялах нь амар амгалан тэнгэрийн орноо бороо орж байна гэж санагдам тийм үзэсгэлэнтэй харагдана. Эргэн тойрон цав цагаан, ирсэн зочид ч мөн цав цагаан хувцастай тул Хаан модны хөндий харанхуйд ч гэрэлтэхээр цагаан болжээ. Салхи үлээх нь энхрийлэн хайрлах мэт. Салхинд тасарсан цагаан навчис газарт уналгүй нисэлдэх нь жигүүртэй мэт харагдана. Нар хажуулж тэнгэрийн хаяа нилдээ улаан туяа татуулан энд тэнд галт солир цахилан өнгөрөх нь яг л үлгэрийн орон мэт үзэмжийг бүрдүүлнэ.

Гурван зуун хүн эгнэж зогсоход хүрэлцэхээр царс модны хамгийн доод мөчир дээр Фармеус зогсон цугласан олныг сэтгэл догдлон ширтэх бөгөөд тэдэнд хэлэх гайхамшигт мэдээ нь нүднээс нь гэрэлтэж, тэрээр шөнийг тэсэн ядан хүлээж байгаа нь илт байв. Удалгүй наран амгалан нойрсон жаргаж саран авхай ихэмсэгээр мандан гийгүүлэв ээ. Эндхийн сар нь яг л гар сунгахад хүрэхээр ойрхон мандах тул ер бусын гэгээтэй бөгөөд үүлэн хөшиг нүхлэн тусах сарны гэгээнд хаан царсны шидэт цагаан навчис яг л гэрэлт цох мэт нисэлдэх ажээ. Фармеусыг нүдээ аних мөчид тэнгисийн дагинас уянгалаг аялгуу эгшиглүүлэн далайн гүнээс долгилон урсах амтат аялгууг сонссон хүмүүс уяран уйлж үзэгдэв. Фармеус яаралгүй, маш намуухнаар ярьж эхэллээ.

- Огторгуйн оршин суугчид амар амгалан тэнгэрийн орны иргэд ээ! /Түүний ярих нь хөндий даяар намуухан цуурайтна/ Энэ цаг мөчөөс эхлэн бидний эргэн тойронд зөвхөн амар амгалан ноёрхож, бид айж эмээхийг умартан, ариун цагаан сэтгэлээр хүрээлүүлэн, тайвшрал дунд аж төрөх болно. Бидний ярих хэлэх нь уянгалаг, явах гүйх нь нисэх мэт байж өднөөс ч хөнгөн биеэр үүлнээс үүл дамжин, хиргүй цагаан сэтгэлээр хэн хэнийгээ хайрлан дурлаж, гариг эрхэсийн дунд гагцхүү жаргал хэмээх үг мөнхөд цуурайтах болно. Зугаа төдий дурлал хайр одоо зуу зуун жил үргэлжилж зуурдын байсан хувь тавиланг тань би мөнхийн болгож байна. Энх амгалангийн энэ диваажинд бид өтөлж хөгшрөхгүй, үгүйрч хоосрохгүй, эрүүл энх амьдарч хүсэхээс нааш үхэл гээчийг үзэхгүй. Фармеусыг ийн ярьж байхад л хүмүүсийн нүдэнд инээмсэглэл хайр гэрэлтэж, тэд жингүйдэх мэт маш удаанаар хөдөлж эхэллээ. Энэ мөчөөс эхлээд би цаг хугацааг хэд дахин удаашруулж, хүмүүн биеийн сэрэл мэдэрхүйг хэд дахин нэмж байна... Сүүлийн үгтэй зэрэгцэн тэнгэр аянга цахилгаан гялбаж Аварга модны хөндий ахин сүрдмээр их гэрэл дунд умбалаа.

Цаг хугацаа ийн үнэ цэнээ алдлаа...

Харсан бүх зүйл үнэхээр амар амгаланг илэрхийлж байв. Өвсний ганхан дохих нь алгуурхан агаад бүүвэйн хэмнэл мэт, салхи хөлөглөн нисэх цагаан навчис дэргэдүүр өнгөрөх нь бүжих мэт, шувуудын далавчаа дэвэх нь урд урдынхаас удаан бөгөөд гайхалтай сайхан харагдаж байлаа. Урд нь аймшигтай санагддаг байсан далайн хүчит давалгаа хүртэл усан дуслууд цацруулсан аварга том хөдөлгөөн болсон байх бөгөөд хөөсөн бөмбөлгүүд нь тийм гайхалтайг хэн ч өмнө нь төсөөлж байсангүй. Байгаль дэлхий хүмүүсийг өөртөө соронз мэт татан түүний энэ гоо үзэсгэлэнгээс хэн ч нүд салгаж чадахгүй байв. Тогтож харсансан бол магадгүй эдгээр гайхам үзэсгэлэнг олж харахаар тийм чадавхи бидэнд өмнө нь байсан байж мэдэх. Фармеусыг нүдээ анихад нь эгшиглэж эхэлсэн өнөөх гайхамшигт аялгуу, тэнгисийн дагинас. Хаан модны хөндий тэр чигтээ хайр энхрийлэл, гоо үзэсгэлэн, итгэмээргүй гайхамшиг бүхнээр дүүрч тэнд цугласан хүмүүс хэзээ ч харж, хэзээ ч сонсож, хэзээ ч мэдэрч байгаагүй бүхнээ сэтгэл дүүрэн бахдан биширч эхэллээ. Фармеус өнөөх аварга мөчир дээрээс нэгэн том цагаан навч адил салхи хөлөглөн нисэж: Харав уу би нисэж байна гэх түүний дуу хоолой хөндий даяар цуурайтан сонсогдоно. Хүмүүс өмнө нь харж байсан ч мэдэрч байгаагүй бүх зүйлээ, тухайлбал, солонго, манан, үүл, бороо, гал, ус зэрэг нь сайн мэдэрч мөн хөдөлгөөнийг нь хэд дахин удаашруулж харвал үнэхээр гайхмаар зүй тогтол гэдэг нь мэдрэгдэх тул тэд удтал ширтэх бөгөөд түүн дундаа бүгд л солонго хараад дуу алдана. Ерөөсөө солонго бол хуучин ертөнцөд ч байгалийн үзэсгэлэнт үзэгдэл байсан бөгөөд энд бол яг дэргэд нь байх тул харахад илүү хүчтэй мэдрэгдэж байлаа. Эндхийн солонго нь тэнгэрийн дээгүүр нумран татдаггүй тэдний дундуур өөрөөр хэлбэл Хаан модны хөндийгөөр урсан өнгөрнө. Хүмүүс өнгө гэрлийн гайхамшигт дурлан нүд салгалгүй ширтэнэ. Хэзээ ч сонсож байгаагүй тийм намуухан аялгуун дор хүмүүс бие биендээ хайр түгээж, нэг нэгэндээ дурлалцаж байв. Хаан модны хөндийгөөс хайр, зөвхөн хайр ханхална...

Фармеус энд хүн бүхний хайрыг татаж, түүнд бүгд талархан хүндлэл үзүүлнэ. Хүмүүс цаг хугацааг мартаж эхлэв. ОГТ ҮНЭ ЦЭНЭГҮЙ ЗҮЙЛС Л АМАРХАН МАРТАГДДАГ БИШ БИЛҮҮ? Нөгөө л саруулхан гэрэлт шөнө үргэлжилсээр л байв. Фармеус Хаан модны ёроолд суун тамхи асаав. Гал гайхамшигтай хувьсана... хараад л баймаар. Тамхины утаа салхитай нийлэн янз бүрээр угалзран эргэлдэж гоёмсог хээтэй салхи болоод зугуухан нисэн одно. Тэгснээ эргэн ирнэ. Яг энэ мөчид тамхины утаан хөшгийг яран нэгэн эмэгтэй түүн дээр ирсэн нь сар мэт үзэсгэлэнтэй, солонго мэт цэнхэр нүдтэй бөгөөд торгомсог цагаан далавч нь сахиусан тэнгэр гэдгийг нь сануулна. Фармеус ахиад л ухаан жолоогүй дурлах нь тэр. Бүсгүй түүн рүү инээмсэглэн ирээд чихэнд нь уянгалаг намуухнаар шүлэг шивнэхэд өнөөх гайхамшигт мөнхийн аялгуутай нийлэн улам ч яруу сонсогдоно. Бүсгүй зөөлөн цагаан далавчаараа Фармеусыг хучин авч гэзгээрээ түүний хүзүүгээр тэврэн оосорлож зарим нь хацар нүүрийг нь илбэн гижигдэх бөгөөд энэ нь түүний оюун ухаан хийгээд мэдрэмж үснийхээ ширхэг бүрийг удирдахаар тийм их гэдгийг нь харуулж байв. Тэд удтал амраглав...

Бүх моддын хаан аварга том царснаас нэгэн төрлийн шүүслэг цагаан жимс ургадаг бөгөөд бал мэт амттай, дарс мэт мансууруулна. /Өшөө өөр ч нөлөө үзүүлдэг байж мэднэ/ Цагаан жимсийг хүмүүс идээ ундааны хаан гэж өргөмжлөн амтархан хүртэцгээх болсон тул өөрийн бие сэтгэлийг гаргуун удирдаж сурж байв. Тэдний зарим нь усанд яг л загас мэт сэлэн, харин зарим нэг нь тэнгэрт яг л шувуу мэт нисэж чаддаг бол өөр хэсэг нь өнгө өнгийн гэрэл өөрөөсөө цацруулна. Улмаар тэд тэнгэр огторгуйгаар барахгүй сансарын уудам орон зай, далай тэнгис хийгээд усны ертөнцийг бүрэн таньж мэдэн зохицон амьдарч сурахад хэсэгхэн хугацааг зарцуулав.

Хэдэн минут, хэдэн цаг, хэдэн өдөр, хэдэн сар, хэдэн жил энэ мэтчилэн өнгөрснийг хэн ч бодож олох гэж хичээсэнгүй. Нэг л өдөр тэдний ирсэн газраас хар хувцастай нэгэн хүн ирж бүх зүйлийг эргэн сануулахаас өмнө тэд хэн байснаа ч мартсан байв. Хар хувцас хар нүдтэй тэр хүн Фармеусын өмнө сөгдөн уйлж, соёл иргэншилт нийгэм, цаг хугацаа, сүнсний үхмэл байдлаа ярин хамт амьдрахыг зөвшөөрөөч гэж гуйлаа. Тэрээр нүдний өмнүүр сүлжилдэн давхих машин техник, их хотын утаа тортог, хүмүүсийн зүгээс ирэх аюул заналхийлэл, эрх мэдэл-хүчирхийлэл, эд баялаг, байгалийн сүйрлээс үүдэн ойр ойрхон нүүрлэх болсон байгалийн гамшгууд, мөн хамгийн аймшигтай нь соёл урлаг хэнд ч хэрэггүй болсон зэрэг олон зүйлийг амар амгалангийн оршин суугчдад ярьж өгөв. Сонссон хүмүүсийн зарим нь хаанаас ирсэн хэн байснаа эргэн санаж энэ таагүй зүйлс, таагүй дурсамжуудыг нь сануулсан өнөөх хүнээс зайгаа барин далайн зүг гүйлдэж, зарим нь тийм газар байдаг, бүр тийм там байдаг гэж ой ухаанд нь багтахгүй байгаа тухайгаа намуухан шивнэлдэж хар хувцаст хүнд итгэхийг ч хүссэнгүй. Эцэст нь Фармеус огтхон ч эргэлзэлгүй их л найрсгаар түүнд цагаан жимснээс тасдан өгч, цаг хугацааны тухай бодлыг нь өөрчилж, агуу мэдрэмжийг хайрлав. Хэсэг хугацаа өнгөрсний дараа ахин нэг хүн ирж өмнөх урилгагүй зочны ярьснаас илүү их зовлон шаналал, муу муухай зүйлсийг ар араас нь ярин цагаан сэтгэл, амар амгаланг шаардан хашгирч хэрэв зөвшөөрөхгүй бол үхнэ гэж сүрдүүлэв. Энэ мэтчилэн хар хүмүүс ар араасаа цуврах болсон ба соёлт ертөнцийн тухай ярих тэдний яриа улам ч аймшигтай болсоор байлаа.
Хар хүмүүс гэдэг нь сахал үс нь ургаж нүүр ам гар хөл нь хиртэж харласан, маш их ядарч туйлдсаны дээр нүднээс нь үл мэдэг хар сүүдэр цацарч харагддаг тул амгалангийн орны иргэд ийн нэрлэх болжээ. Гэвч тэд тун амархан бүх бие нь тайвшралыг олж, нүдний сүүдэрээ үргээн агшин зуурт л тэдний нэг болдог байв.

Фармеусын харах мэдрэмж бусдаас гойд илүү хөгжсөн мөн түүний нүднээс цэгээн гэгээ цацардаг бөгөөд тэрээр Хаан модны хөндий рүү хар үүл бага багаар ойртсоор байгааг бусдаас түрүүлж ажиглажээ. Тэгээд удтал ажиглаад энэ нь тэднийг чиглэн ирэх хар хүмүүсийн уртаас урт цуваа, хар үүл гээд байгаа зүйл нь тэдний нүднээс цацардаг сүүдэр болохыг мэдэж авав. Тэд нэг нэгээрээ ирдэг байсан бол яваандаа хоёр гурваараа удалгүй бүр арав хориороо ирэх болов. Фармеус цэнхэр нүдэн тэнгэрийн бүсгүйтэйгээ өтлөхийг мэдэхгүй үүрд жаргана гэж боддог байсан бол энэ бодолдоо эргэлзэж эхэллээ. Гэвч ХЭНД Ч ХЭЛЭХ ХЭРЭГГҮЙ гэж тэр шийдлээ. Хэлэх нь бүү хэл орилж хашгичсан ч түүнийг ойлгож сонсох хүн энэ диваажингаас мэдээж олдохгүй байлаа. Ингээд хайр ханхалсан Хаан модны хөндийд хэдэн мянган хүн доод хэдхэн мөчир дээр л амьдарч болоод байдаг байсан бол хэсэг хугацааны дараа Аварга царсны талд хүртэл "АМРАГЧИД" дүүрэв.

Гэхдээ л амар амгалангийн оронд амар тайван аз жаргалын аялгуу эгшиглэсээр, торгон мэдрэмжээр дүүрэн цагаан сэтгэлтнүүд хэрхэн өнгөрч байгаа нь ч мэдрэгдэхгүй цаг хугацааг дурлал хайраар дүүрэн өнгөрүүлсээр, амьдрал үргэлжилсээр л байв.

үргэлжлэл бий...
/цаг зав ахиухан олдвол үргэлжлэлийг нь хурдан блогтоо дэлгэнээ.
Гэхдээ л яарах хэрэг байгаа ч юм уу?
ЦАГ ХУГАЦАА ГЭЖ ЮУ БИЛЭЭ?
Энэ гаригт бол юу ч биш/

Зүгээр л - 2 /уужрах нь/

Мунхаг хүний насаараа хийх гээд чадаагүй
зүйлийг ухаант хүн ганцхан агшнаа хийж
болно. КҮНЗ

Гомдол тайлах шилдэг эм бол өршөөл мөн.
СЕНЕКА













Зүгээр л нэг гэмгүй үнсэлт өнчирсөн сэтгэлийг бүтэн болгох гэгээтэй
Зүгээр л нэг санамсаргүй үг зүрхнээ урмын гал бадраах хүчтэй
Зүгээр л нэг хэрэггүй инээх нь сэтгэлд мөнхийн хайр үлдээх илчтэй
Зүгээр л нэг унагасан нулимс чинь бодолд ухаарлын нахиа дэлгэх шимтэй

Зүгээр л нэг салхи салхилах нь мянган цэцэгний учрал болдог
Зүгээр л нэг бороо орох мянган үндэсний баяр болж ирдэг
Зүгээр л нэг нар гарахад мянган сэтгэл догдлон уярч
Зүгээр л нэг солонго татах нь мянган жаргалын эхлэл болдог

Зүгээр л нэг үнсэх чинь, хэлэх чинь, инээх чинь
Зүүдэнд ч оромгүй гайхамшиг бүхний эхлэл байдаг

Зүгээр л - 1 /учирлах нь/

Амнаас гарсан нэг ч үг
огт хэлээгүй үгс шиг
тийм их ач тус авчирсан нь үгүй. ПЛУТАРХ

Хүмүүсээс ямагт муу муухай зүйлийг хүлээ!
Хар салхи дэгдэхээс өмнө тэнгэр дуугардаг.
Байшин нурж унахаасаа өмнө цавтдаг.
Түймэр гарсныг утаа нь зарладаг.
Харин хүмүүсийн зүгээс ирэх аюул нь их байх тусмаа
улам чимээ аниргүй, цочир гэнэтхэн нүүрлэдэг. СЕНЕКА














Зүгээр л нэг гэмгүй үнсэлт өнчрөл дагуулах уршигтай
Зүгээр л нэг бодолгүй үйлдэл мөнхийн сорвины хүндүүртэй
Зүгээр л нэг санамсаргүй үг гомдол төрүүлэх хүчтэй
Зүгээр л нэг зүггүйтэл насаараа харамсах шалтгаантай

Зүгээр л нэг хэрэггүй инээх нь хожмоо уйлж барахгүй гэмшилтэй
Зүгээр л нэг түлхэх чинь хүртэл найман жилийн тарчлаантай
Зүгээр л нэг сэтгэлээр унах түүнээсээ долоон дор уршигтай
Зүгээр л нэг яарч давхих чинь алтан амины үнэтэй

Зүгээр л нэг салхи салхилах мянган цэцгийн хүлээлт байдаг
Зүгээр л нэг бороо орох мянган үндэсний залбирал байдаг
Зүгээр л нэг нар гарахад мянган сэтгэл догдлон уярч
Зүгээр л нэг солонго татах нь мянган гунигийн төгсгөл болдог

Зүгээр л нэг үнсэх чинь, хэлэх чинь, хийх чинь
Зүүдэнд ч оромгүй гай зовлонгийн эхлэл байдаг


Сүүлд нь би түүнээс "Яах гэж... яах гэж?
Чамд ямар хэрэгтэй гэж чи тийм тэнэг юм хийж байгаан бэ?" гэж асуусан.
Тэр "би ийм юм болно гэж үнэхээр бодсонгүй би зүгээр л ..." гэж хариулсийм...

Согтуу бичсэн шүлэг

Шилэнд хийгээд бөглөсөн
Шинэхэн шингэн шүлгийг
Дэлгүүрээс худалдаж аваад
Дэвтэртээ буулгах дуртай би

Олон цаг ажиллаж ядраад
Олон ангит кино үзэлгүй
Орцныхоо үүдэнд ганцаараа суугаад
Од ширтэхдээ амардаг би

Ядрал зүдрэл шантрал бүхнийг
Яруу найргаас хол байлгаж
Амраг бүсгүйнхээ зөөлөн урууланд
Амьдралаа даатгаад үхдэг би

Шилэнд хийгээд бөглөсөн
Шинэхэн шингэн шүлгийг
Дэлгүүрээс худалдаж аваад
Дэвтэртээ буулгах дуртай би

Хүсвэл би ниснэ Хүсвэл би шумбана

Нүгэлт орчлон ээ энэ нүгэлт орчлон гэж
Бусад шиг би солиорохгүй
Нүгэл хилэнц, уур хорсол, гомдол гуниг
Нүдэнд минь л бүх учир байгаа

Нар харах дургүй үргэлж онийж явдагт минь
Насаараа сүүдэр хайж сэрүүнд дурладагт минь
Тэгээд даарахаараа дулаан хувцасгүй байж
Тэвэр тэврээр цас ороход тэнэг юм шиг баясдагт минь
Хөлс урсгахдаа, хүнээс залхахдаа бас гэдэс өлсөхдөө
Хөгийн хорвоог биш чонын зовлонг ойлгодогт минь
Бусдаас өөр гэдгээ мэдрэх болгондоо тэгээд
Буланд нуугдаж суугаад өвстэй адилхан болчихдогт минь
Өвсөн дээр гишгэлэх өндөр өсгийтүүдээс харин
Өөрийгөө харамлаж чадалгүй зөгий шиг дурладагт минь
Нүгэлтэйгээр бүхнийг хардаг энэ
Нүдэнд л бүх учир байгаа.
Тэнгисийн гүн рүү нэвт хараад тэндэхийн амьдралыг мөрөөсдөгтөө
Тэнгэрт нисэх хэсэг шувуунд тэсгэл алдан атаархдагтаа
Тийм үнэ цэнэгүй амьдардагтаа
Тэнгисийг ч бас тэнгэрийг ч буруутгадаггүйдээ л

Нүгэлт орчлон ээ энэ
Нүгэлт орчлон гэж бусад шиг би солиордоггүй
Нүдэнд дусаадаг витамин чинь байна уу?
Хоёрхон дуслыг надад өгөөч
Хорвоог илүү гоёор харж үзэх гэсэн юм

Шүд зуугаад уйлж бичсэн шүлэг

Ядуу явахад өдөр бүхэн гунигтай
Яруу найрагчийн сэтгэл түмэн янзын зовлонтой
Ээжийн минь чанасан цай хүртэл нулимстай
Эцгийн минь өргөсөн сэрчим бүхэн ерөөлтэй

Зүдүү явахад бодол бүхэн шаналалтай
Зүүн гартаа атгаж үлдсэн мөрөөдлөөр дүүрэн амьдралтай
Эхнэрээ тоотой баярлуулсан сэтгэл минь хортой шартай
Эрхэлж үзээгүй охин минь горьдлоор дүүрэн харцтай

Хоосон явахад харсан бүхэн өнгөтэй
Хоолтой хоолгүй өнгөрүүлсэн хоног өдрүүд минь дурсамжтай
Багынхаа найзын булшин дээр нулимснаас өөр үлдээх юмгүй
Баяны сэтгэлээс хэзээ ч төрөхгүй иймхэн нэг шүлэгтэй

Ядуу явахад үнэндээ
Юм бүхэн гунигтай
Яруу найрагчийн амьдрал
Зовлонгоор баян тавилантай

Бороотой болзооны зураглал

Гэв гэнэт бороо асгаж
Гэзгийг чинь норгосон тэнгэрт баярлана
Уянгат байгалийн нойтон үзэсгэлэн
Улам ч яруу улам ч энхрий

Бороон дунд гоо сайхнаар шүхэр хийгээд
Болжморын далавч шиг цагаахан мутраар хүзүүгээн гоёод
Тэнгэрийн оронд инээмсэглэлийг чинь шохоорхон ширтээд
Тэнгэрээс биш уруулаас чинь унах бороог амтална

Хөл нүцгэн залуухан дурлалыг өндөрт өргөн
Хөвөн үүл мэт зөөлөн уруулын сайхныг бахдан
Тэнгэр хэрвээ бороогоо зогсож нам гүмхэн болчихвол
Тэвэрт минь байгаа хүн шувуу нисчих ч юм шиг

Бороонд цэцэг ургадаг гэсэн яасан үнэн бэ
Бороонд норсон миний цэцэг ямар үзэсгэлэнтэй вэ
Тэвэрт минь дүүлэх шувуухай минь битгий нисээрэй
Тэнгэрээс асгарах шидэт бороо минь битгий зогсоорой

Бүх юм түр зуурынх

Бүх юм хоосноос хоосон.
Юуг ч хийх нь дэмий бөгөөд салхийг барих мэт, үр дүнгүй.
СОЛОМОН





















Бүх юм түр зуурынх
Бүсгүйн гэзэг, нойтон уруул, нүднээс унах нулимс
Бүлэг өвс, навчны тоос, лааны бүлээн тос болно
Эрж хайж олсон ханилахуй, хослохуй, ээнэгшихүй
Эцсийн эцэст хагацахуй, өнчрөхүй, холдохуй болно
Бүх юм түр зуурынх

Тагтан дээрх өвс зуусан болжмор нүднээс урсаад мартагдахуй болно
Тасалгааны цэцэг ургаж ургаж хамгийн сүүлд гуниг болно
Танил дотно зүйлс амьсгал хураатал үргэлжлэх дурсамж болно
Та бид цөм он цагийн уртад хувирч хувирч гээгдэхүй болно

Дурлаж амжаагүй охид цаг хугацааны төгсгөлд харуусал болно
Дулаахан хэн нэгний зүрх зогсоод нэг л өглөөний манан болно
Хайр нэхэж төрсөн хүн бүхэн гомдлын эцэст уучлахуй болно
Хамгийн сүүлийн шүлэг минь хүртэл хэсэгхэн зуурын оршихуй болно

Горхины хөх чулуу ус долоосоор өөрөө ч бас урсгал болно
Гол мөрөн урсаж урсаж загасан хээтэй хөх үүлс болно
Өвөөгөөс минь үлдсэн хуучин тагш эзэн шигээ л салхи болно
Өнө холын ирээдүй ойртон ойртсоор бүх зүйлийн төгсгөл болно

Бүх юм түр зуурынх
Бүсгүйн гэзэг-бүлэг өвс, нойтон уруул-навчны тоос
Нүднээс унах нулимс-лааны бүлээн тос
Ханилахуй-хагацахуй, хослохуй-өнчрөхүй,
Ээнэгшихүй-холдохуй эцсийн эцэст
Бүх юм түр зуурынх

Гунигийн хотод хэдхэн жил амьдраад

Гунигийн хотод жирийн л нэг навчаар гэр бариад
Гуниглах ч үгүй уйтгарлах ч үгүй дөнгөж амь зуух юмсан
Гуу жалганд шунаг ёроолгүй сэтгэлээ мөнхөд булж хаячихаад
Гунигийн хотод дуу дуулж хэдхэн жил амьдраад үхэх юмсан

Дурлалын хотод жирийн л нэг гараар хөшөө босгож
Дуусашгүй мөнхийн сэтгэл гэж байдгийг нотлох юмсан
Орчлонгоос тасарч тоостой далавчаараа үүл хүртэл нисээд
Одот тэнгэрт саран дээр сууж сүүлчийнхээ шүлгийг бичих юмсан

Хээр тал ой шугуйд нуугдсан гоо сайхныг нээж
Хэдхэн жил салхи шиг тэнэж яваад чимээгүйхэн үхэх юмсан
Олон жилийн гунигаа гартаа цуглуулж нулимсан сондор хэлхээд
Олдохгүй газар үнэт эрдэнэс шиг нууж санаагаа нэг амраах юмсан

Гунигийн хотод жирийн л нэг навчаар гэр бариад
Гуниглах ч үгүй дуу дуулж хэдхэн жил амьдраад үхэх юмсан

Хэрвээ тэнгэр рүү харвал

Үүлэн цагаан хөшгийг нүдэн салхиар ярж
Үргэлж нуугдаж байдаг тэнгэрийн зүг харвал
Тэртээ гүнд оршдог аниргүй ертөнцийн дунд
Тэнгэрийн гунигтай охин уйлж байгааг харна

Бодлын цэнхэр мананг дурлалын салхиар ярж
Бор өдрүүдийн дундах уйтгарын зүг ширтвэл
Сэтгэлийн мухарт орших харанхуйн хаант улсад
Сэрэхээ хүлээсэн сүнс унтаж байгааг харна

Ганцхан удаа инээмсэглээч

Нулимс шиг шорвог далайн гүнд
Нуугданхан байгаа загас мэт сэтгэл
Далай шиг нүд алдам гуниг дунд
Давалгаа хүлээн хөвөнхөн байнам

Хэзээ чи дарвуулийг минь дурлалын салхиар үлээх вэ?
Хичнээн жил би чамайг мөрөөдөнхөн хөвөх вэ?
Далдхан гунигаас үргээж эрэг рүү намайг дөхүүлэх
Давалгаа болгож над руу ганцхан удаа инээмсэглээч

Цэв цэнхэр тэнгэрийн уудамд
Цэцэг зуун нисэх шувуу мэт эрх чөлөө
Ангам цөл шиг тэвчээр алдам хүлээлт дунд
Аадар бороо нэхэнхэн байнам

Сэрүүхэн салхиа чи минь халуун цөл рүү нисгээд
Сэтгэлийн цангаа тайлтал дурлалын хураа асгаад
Юу ч ярих хэрэггүй ээ, чив чимээгүй ширтээд
Ертөнцийн гунигийг дундалж ганцхан удаа инээгээч

Түүнийгээ санагалзан бичсэн шүлэг

Санаа алдаад ч гэсэн цаг хугацааг туулах
Сайхан байдаг юм аа сэтгэлийн гэгээн гуниг минь
Дандаа гомдоодог ч гэлээ чамайгаа л мөрөөдөнхөн
Дарвуулаа буулгаад зөөлөн хөвөх аятайхан байдаг юм аа

Эзгүй гунигийн арал дээр нүдээ аниад л тийм уйтгартайгаар
Инээмсэглэлийг чинь сэтгэлдээ харж далайн чимээ чагнаад
Санаа алдаад ч бай хамаагүй чамайг л мөрөөдөн гуниглаж
Цаг хугацааг туулах сайхан байдаг юм аа гуниг минь

Зөөлөн шиврэх бороонд нүүрээ дэвсэж өгөөд
Зөрлөг замын дунд хэнийг ч хүлээлгүй ганцаардаад л
Ихэмсэг зан тэр л харцны өмнө толгой гудайлгалгүй
Ингээд л өвсөн дээр хэвтэх сайхан байдаг юм аа
Хамгийн өндөрт чимээгүйхэн нисэх өнчин шувууны нүднээс
Харсаар байтал нулимс унаад намайг онох ямар гээч